Bu rehberde Batlamyus Atölye'yi kullanarak sıfırdan bir tematik harita hazırlayacağız. Örnek olarak “illere göre nüfus yoğunluğu” haritasını seçtik. Aynı adımlar, Atölye'deki diğer tüm göstergeler ve kendi yüklediğiniz veriler için de geçerlidir. Atölye tarayıcıda çalışır. Kurulum gerektirmez ve yüklediğiniz dosyalar bilgisayarınızda işlenir.
Başlamadan önce: kapsamı seçin
Atölye üç kapsamda çalışır: Türkiye (81 il ve 973 ilçe), Avrupa (ülkeler ve NUTS 2 bölgeleri) ve Dünya (ülkeler). Kapsam seçici, hangi sınırların ve hangi hazır veri kaynaklarının kullanılacağını belirler. Türkiye kapsamında TÜİK ve OECD, Avrupa kapsamında Eurostat, Dünya kapsamında Dünya Bankası göstergeleri listelenir. Bu örnekte Türkiye'yi seçiyoruz.
1. adım: Veri seçimi
Sol paneldeki Veri Seçimi kartında “Hazır Veriler” sekmesi açık gelir. Arama kutusuna “yoğunluk” yazın ve Nüfus yoğunluğu göstergesini seçin. Veri düzeyi olarak İl seçili kalsın. İlçe düzeyinde yayımlanan göstergelerde aynı haritayı 973 ilçe için de çizebilirsiniz.
Kendi Excel ya da CSV dosyanızı kullanmak istiyorsanız “Dosya Yükle” sekmesine geçin. Bu süreci kendi verinizi haritaya bağlama rehberinde ayrıntılı anlattık.
2. adım: Harita türü
Veri seçildikten sonra harita türü kartı açılır. Nüfus yoğunluğu bir oran olduğu için Koroplet doğru seçimdir. Toplam nüfus gibi bir ham sayı seçseydiniz Oransal Sembol daha uygun olurdu. Neden böyle olduğunu ham sayı mı, oran mı? yazısında açıkladık. Bu kartta ayrıca göl ve akarsu gibi referans katmanlarını açıp kapatabilirsiniz.
3. adım: Stil (sınıflandırma ve renk)
- Sınıflandırma yöntemi: Nüfus yoğunluğu çok çarpık bir dağılıma sahiptir (İstanbul diğer illerin çok üzerindedir). Eşit aralık burada neredeyse tüm illeri aynı renge boyar. Kantil ya da Jenks seçin.
- Sınıf sayısı: 5 iyi bir başlangıçtır.
- Palet: Sıralı (tek yönlü) bir palet seçin. Turuncu–kahverengi ya da mavi tonları nüfus verisi için okunaklıdır.
- Sınır çizgileri: İl sınırlarını ince, beyaz ya da açık gri yapmak koyu sınıfları daha okunur kılar.
Her değişiklikte harita ve lejant anında güncellenir. İki farklı sınıflama yöntemini deneyip hangisinin verinin hikâyesini daha dürüst anlattığını karşılaştırın. Ayrıntılar: sınıflandırma yöntemleri.
4. adım: Düzen (pafta)
Düzen adımında önce kâğıt boyutunu seçin: yatay A4 ders ve rapor için, A3 poster için, kare ve dikey formatlar sosyal medya içindir. Ardından elemanları ekleyin:
- Başlık: “Türkiye'de İllere Göre Nüfus Yoğunluğu (kişi/km²)” ve yıl.
- Lejant: Sınıf sınırlarını ve birimi kontrol edin. Gerekirse etiketleri düzenleyin.
- Ölçek ve kuzey oku: Sağ alt köşe Türkiye haritasında genellikle boştur.
- Sıralama bloğu: En yüksek ve en düşük değerli illeri listeler.
- Kaynak notu: “Kaynak: TÜİK” ve verinin yılı.
Elemanları sürükleyerek taşıyabilir, köşelerinden boyutlandırabilir ve sağdaki denetçi panelinden yazı tipi, renk ve hizalama ayarlarını değiştirebilirsiniz. Hangi elemanın neden gerektiğini harita elemanları yazımızda anlattık.
5. adım: Dışa aktarma
Son adımda formatı seçin. PNG sunum, belge ve sosyal medya için uygundur. Pro planda SVG (vektör, Illustrator ya da Inkscape'te düzenlenebilir) ve PDF (baskı) seçenekleri de açılır. Çıktıya site filigranı ve dosya künyesi (kaynak ve oluşturulma bilgisi) otomatik eklenir.
Hazır şablonlarla daha hızlı başlayın
Şablonlar panelinde nüfus, göç, işsizlik, fiziki Türkiye, idari ilçeler, coğrafi bölgeler, Avrupa ve dünya haritaları için hazır düzenler bulunur. Bir şablonu açıp yalnızca göstergeyi ya da yılı değiştirmek, sıfırdan başlamaktan çok daha hızlıdır. Atölye'yi ilk kez açtığınızda gelen eğitim modu da bu adımları sırayla gösterir.
Sık karşılaşılan sorular
Çalışmam kaybolur mu?
Proje otomatik olarak tarayıcınıza kaydedilir. Hesap açtıysanız projelerinizi buluta da kaydedip başka cihazdan açabilirsiniz.
Bazı iller gri görünüyor, neden?
Gri renk “veri yok” anlamına gelir. Ya seçilen yılda o il için veri yayımlanmamıştır ya da yüklediğiniz dosyadaki satır bir ille eşleşmemiştir. Eşleşme raporunu veri tablosundan kontrol edin.